An error has occurred

Khám phá chợ Tình Khâu Vai ở Hà Giang độc đáo và mang giá trị văn hóa cao

Khám phá chợ Tình Khâu Vai ở Hà Giang độc đáo và mang giá trị văn hóa cao

Bạn đã từng nghe về chợ Tình Khâu Vai ở Hà Giang chưa? Một phiên chợ độc đáo, mang nhiều bản sắc văn hóa, phong tục tập quán của các dân tộc thiểu số vùng cao. Không chỉ là một phiên chợ bình thường mà là 'chợ tình'. Hãy cùng du lịch Hà Giang khám phá phiên chợ độc đáo và đặc sắc này.

Chợ Khâu Vai

Mùa xuân khi tiết trời bắt đầu ấm áp và cây cối đâm chồi nảy lộc, như mọi sự khởi đầu mới cho một năm mới thì có một phiên ‘chợ tình’ độc đáo khiến nhiều người miền xuôi nô nức đổ về. Đó là chợ tình Khâu Vai.  Một đêm chợ truyền thống của người dân tộc Mông có từ gần một trăm năm nay. Phiên chợ được diễn ra vào ngày 27 tháng 3 âm lịch hàng năm. 

Chàng trai cô gái nhảy múa trong phiên chợ tình

Chàng trai cô gái nhảy múa trong phiên chợ tình

Theo tiếng Tày Nùng, chợ tình Khâu Vai còn có tên gọi khác là ‘đèo gai’, còn được gọi là chợ Phong Lưu. Chợ nằm ở xã Khau Vai, huyện Mèo Vạc, Hà Giang cách thành phố khoảng 200m. 

Đến với phiên chợ, bạn có thể đến trước từ chiều ngày 26 âm lịch, lúc ấy đã có rất nhiều trai gái với những bộ trang phục truyền thống, váy xòe rực rỡ đi chợ, nô đùa, cười nói trên khắp những con đường, con suối đổ về họp chợ phiên. Đây là phiên chợ ca ngợi tình yêu đôi lứa trong sáng có sức lan tỏa trong cộng đồng. Bởi vậy, ngày nay có rất nhiều bạn trẻ miền xuôi, du khách thập phương về đây tham gia phiên chợ Hà Giang độc đáo này. 

Chàng trai cô gái trong ngày này có thể tìm gặp gỡ một chàng trai hay cô gái khác

Chàng trai cô gái trong ngày này có thể tìm gặp gỡ một chàng trai hay cô gái khác

Nguồn gốc chợ Khâu Vai

Ít ai biết đến câu chuyện đằng sau phiên chợ tình Khâu Vai. Sự tích chợ tình bắt nguồn từ truyền thuyết về chàng Ba, cô Út. Đất Khâu Vài chỉ có người Nùng và Giáy sinh sống. Họ sống riêng thành từng làng và mọi chuyện bắt đầu khi có một chàng trai người Nùng đem lòng yêu tha thiết một cô gái người Giáy ở làng bên.

Chàng Ba người dân tộc Nùng, nhà ở Khau Vai, khôi ngô tuấn tú, hát hay, thổi sáo giỏi nhưng nhà nghèo. Cô Út xinh đẹp là con một tộc trưởng người Giáy. Hai người yêu nhau nhưng gia đình cô Út không đồng ý, phản đối kịch liệt vì chàng nghèo và khác dân tộc không cùng con ma, không cùng phong tục tập quán; con trai người Nùng không thể lấy con gái người Giáy về làm vợ. Họ không được kết đôi nên duyên vợ chồng. 

Phiên chợ tình đông đúc thu hút nhiều người từ các buôn làng ngả về

Phiên chợ tình đông đúc thu hút nhiều người từ các buôn làng ngả về

Cả hai đã quyết định đi trốn nhà, đưa nhau lên hang núi Khau Vai sống và hẹn ước bên nhau.Hai bên gia đình đã xảy ra xích mích. Gia đình, họ tộc cô gái vác súng kíp, cung nỏ sang nhà trai chửi mắng chàng Út phá lệ đưa cô gái ra rừng. Gia đình chàng trai cũng mang gậy gộc, súng, dao ra chửi bới nhà gái.

Thấy cảnh hai bên gia đình như vậy, cũng vì thương cha, thương mẹ, thương dân bản hai làng bỗng trở nên thù hận nhau chỉ vì tình yêu của mình nên chàng trai và cô gái chia tay nhau về làng, thề kiếp sau sẽ thành vợ thành chồng. Ngày họ chia tay là ngày 27/3, người dân trong vùng cảm kích tình yêu đó và lấy ngày học chia tay làm ngày họp chợ.

Chợ tình khâu vai

Chợ tình khâu vai

Khi đôi trai gái chia tay nhau, họ đã cắt máu thề: Dù không lấy được nhau nhưng mỗi năm, cứ đến ngày 27/3 họ lại lên Khau Vai hát cho nhau nghe, kể với nhau những thầm kín ấp ủ trong lòng trong suốt một năm xa nhau. Họ tâm tình, ca hát hết đêm rồi đến hết đêm hôm sau rồi lại trở về với cuộc sống ngày thường.

Ngày cuối cùng của cuộc đời, họ lại đến với nhau. Họ tìm đến gốc cây rừng và ngồi bên hòn đá thề năm xưa, ôm chặt nhau cùng nhau rời khỏi thế gian, đến với thế giới bên kia. Cũng đúng vào ngày 27 tháng 3 âm lịch, họ rời khỏi nhân gian. Vì vậy, dân làng đã lập miếu thờ để tưởng nhớ một mối tình sâu đậm của đôi trai gái. Và phiên chợ tình Khâu Vai cũng có từ đây. 

Những hoạt động đặc sắc của chợ tình khâu vai

Mong chờ cả năm, ngày hội chợ tình sắp đến gần. Từ khắp các nẻo đường chênh vênh, gập gềnh, không khí trẩy hội đã bắt đầu rạo rực ngay những ngày đầu. Từ chiều 26 /3 âm lịch, dòng người bắt đầu rộn ràng xuống ‘chợ tình’. 

Đến đêm, bạn sẽ thấy Chợ tình Khâu Vai trở nên thơ mộng bởi những điệu hát phưn, hát lượn, tiếng khèn Mông gọi bạn tình da diết. Những chàng trai chuyện trò, đợi bạn bên bát rượu ngô chếnh choáng; các cô gái sặc sỡ váy hoa, thẹn thùng e ấp.

Phiên chợ với những họa động nhảy sạp, ca hát

Phiên chợ với những họa động nhảy sạp, ca hát

Điều thú vị là có nhiều đôi vợ chồng cùng nhau đi Chợ tình Khâu Vai; đến nơi, vợ tìm bạn của vợ, chồng tìm bạn của chồng. Họ không ghen tuông mà tôn trọng nhau, tôn trọng bạn của vợ, của chồng mình. Họ coi đó như sự chia sẻ với cuộc sống tinh thần của người bạn đời. Nhưng những phút giây “ngoài chồng, ngoài vợ” đó chỉ có và được phép diễn ra hết ngày chợ 27/3. Sau ngày này “cửa lòng” phải đóng lại và chỉ hướng chung thủy về một người. 

Bất kể một lễ hội nào cũng bao gồm hai phần: một phần lễ và một phần hội. Chợ tình Khâu Vai cũng như vậy. Phần lễ là nghi thức dâng hương tại miếu Ông, miếu Bà. Phần hội bao gồm các hoạt động giao lưu văn hóa, văn nghệ dân gian truyền thống; trò chơi dân gian như gánh nước bằng ống tre, leo cột, tung còn giao duyên, bịt mắt, ném Pao, đánh yến…, trải nghiệm cưỡi ngựa “Về với người xưa trên cung đường tình yêu”,… 

Đến với phiên chợ tình Hà Giang, bạn sẽ cảm nhận được một văn hóa khác biệt, một phiên chợ độc đáo mà chỉ ở Khau Vai mới có. Du lịch Hà Giang một trải nghiệm đầy thú vị để chinh phục những cung đường đèo, thưởng thức những đặc sản của mảnh đất này, hiểu hơn về văn hóa đặc sắc vùng miền và góp vào cuốn nhật kí của bạn trong chặng đường dài phía trước. 

Đánh giá bài viết này